Część działek ROD w Gdańsku zniknie pod inwestycje. Kto dostanie odszkodowanie?

Rodzinne Ogrody Działkowe od lat stanowią zielone enklawy w polskich miastach. Jednak w Gdańsku nadchodzą duże zmiany – część działek zostanie zlikwidowana pod realizację strategicznych inwestycji transportowych i przeciwpowodziowych. Przeanalizowaliśmy, co dokładnie się zmieni, jakie są zasady wypłaty odszkodowań oraz czy działkowcy mogą liczyć na nowe tereny.

Nowe inwestycje kosztem ogródków działkowych

Władze Gdańska w ramach przygotowań do nowego planu ogólnego miasta przeprowadziły szczegółowe analizy terenów Rodzinnych Ogrodów Działkowych (ROD). Wyniki jednoznacznie wskazują: wybrane ogrody zostaną częściowo lub całkowicie zlikwidowane, by ustąpić miejsca inwestycjom o kluczowym znaczeniu dla mieszkańców – nowej linii tramwajowej Gdańsk Południe – Wrzeszcz (tzw. Nowa Politechniczna), linii kolejowej PKM Południe oraz zbiornikowi retencyjnemu Wileńska 2. Według miejskich analiz, rezerwy pod te cele publiczne obejmują ok. 9 proc. obecnej powierzchni ogrodów działkowych w mieście.

ROD im. Jana Sobieskiego i Elizy Orzeszkowej – gdzie znikną działki?

• ROD im. Jana Sobieskiego – jego fragmenty zostaną przecięte przez trasę tramwajową, a w kolejnym etapie większość terenu zajmie zbiornik retencyjny.
• ROD im. Elizy Orzeszkowej przy ul. Ptasiej – tu inwestycja kolejowa oznacza całkowitą likwidację części ogrodu.

Warto podkreślić, że likwidacja nie dotyczy wszystkich ogrodów, a jedynie tych fragmentów, które kolidują z trasami nowych inwestycji.

Odszkodowania i rekompensaty: kto i co otrzyma?

Kluczowym pytaniem jest: co z obecnymi użytkownikami działek? W przypadku inwestycji tramwajowej i kolejowej, zgodnie ze specustawą kolejową, odszkodowania za sam grunt otrzymają użytkownicy wieczystych nieruchomości – w Gdańsku są to Politechnika Gdańska oraz Polski Związek Działkowców. Natomiast indywidualni działkowcy mogą liczyć na finansowe rekompensaty za majątek pozostawiony na działkach: nasadzenia, urządzenia, altany, ogrodzenia oraz utracone prawo do korzystania z działki.

Joanna Bieganowska z Urzędu Miejskiego w Gdańsku wyjaśnia, że wysokość odszkodowań dla działkowców ustali indywidualnie Wojewoda Pomorski, na podstawie wyceny przygotowanej przez rzeczoznawcę majątkowego. W praktyce, każde postępowanie administracyjne będzie prowadzone osobno dla każdego użytkownika.

Przykład: likwidacja pod zbiornik retencyjny

W przypadku budowy zbiornika retencyjnego Wileńska 2, procedura będzie nieco inna. Tutaj miasto planuje przekazanie Polskiemu Związkowi Działkowców gruntów zamiennych, gdzie możliwe będzie odtworzenie ogrodu, a działkowcy również otrzymają rekompensaty za utracony majątek. Obecnie trwają rozmowy z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa na temat pozyskania odpowiednich terenów.

Nie wszyscy dostaną nowe działki

Największy niepokój działkowców budzi fakt, że nie każdy otrzyma działkę zamienną. Przekazanie nowych gruntów planowane jest tylko w wybranych przypadkach, najczęściej wtedy, gdy likwidowany zostaje cały ogród, a nie jedynie jego część. W innych sytuacjach rekompensata ogranicza się do wypłaty odszkodowania. Z tego powodu pojawiają się głosy protestu i apele o ochronę terenów zielonych. Przedstawiciele działkowców podkreślają, że ogrody pełnią ważną funkcję społeczną i ekologiczną, a nie powinny być traktowane wyłącznie jako rezerwa pod inwestycje.

Podsumowanie: przyszłość działek ROD w Gdańsku

Rozwój infrastruktury miejskiej coraz częściej wymusza ograniczanie terenów Rodzinnych Ogrodów Działkowych. W Gdańsku pod inwestycje transportowe i przeciwpowodziowe zniknie ok. 9 proc. powierzchni obecnych ogrodów. Działkowcy mogą liczyć na odszkodowania za utracone mienie, lecz tylko wybrani – na nowe działki. Ostateczne warunki rekompensat będą ustalane indywidualnie. Przypadek Gdańska pokazuje, że presja rozwoju miast coraz mocniej dotyka miejską zieleń, a społeczna debata nad jej ochroną staje się coraz bardziej pilna.