Domek Ogrodnika w Górkach Wielkich po gruntownej rewitalizacji: muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej znów otwarte

Domek Ogrodnika w Górkach Wielkich, będący siedzibą Muzeum Zofii Kossak-Szatkowskiej, doczekał się kompleksowej modernizacji i ponownie otwiera swoje podwoje dla zwiedzających. To miejsce szczególne – tu pisarka mieszkała i tworzyła po powrocie z emigracji, a dziś dzięki inwestycji historyczny charakter budynku został zachowany, a jego funkcjonalność i dostępność znacząco wzrosły.

Nowe życie historycznego Domku Ogrodnika

Remont Domku Ogrodnika zakończył się w październiku 2026 roku i był elementem większego projektu Centrum Edukacyjno-Kulturalnego „U Kossaków”. Prace trwały od grudnia poprzedniego roku i objęły remont dachu, ścian, fundamentów oraz piwnic, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, a także gruntowną modernizację instalacji. Położono duży nacisk na termomodernizację budynku, co nie tylko poprawiło jego efektywność energetyczną, ale także komfort użytkowania przez cały rok.

Znaczącą częścią projektu była poprawa dostępności – wykonano podjazd dla osób z niepełnosprawnością ruchową, przebudowano chodniki wokół budynku, a wnętrza dostosowano do potrzeb osób z ograniczeniami sprawności.

Remont z szacunkiem dla przeszłości

Jak podkreśla Janina Żagan, starosta cieszyńska: „Remont Domku Ogrodnika został przeprowadzony w ramach projektu Centrum Edukacyjno-Kulturalne ‘U Kossaków’. Przywracamy w ten sposób należne miejsce dziedzictwu rodziny Kossaków. Zależało nam, aby budynek zachował swój historyczny charakter, a jednocześnie był dostępny i przyjazny dla wszystkich odwiedzających”.

Na czas remontu muzeum tymczasowo przeniesiono do zrewitalizowanego Dworu Kossaków, by we wrześniu 2026 roku rozpocząć powrót do stałej siedziby w Domku Ogrodnika.

Nowoczesne muzeum z duszą

Zwiedzający mogą teraz zobaczyć nie tylko odrestaurowane wnętrza, lecz także unikatową kolekcję pamiątek po Zofii Kossak. Wśród nich znajdują się osobista maszyna do pisania, rękopisy, fotografie, pierwsze wydania książek czy medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, przyznany pisarce przez instytut Jad Waszem za działalność w czasie II wojny światowej.

Muzeum nie zapomina o swojej misji edukacyjnej i kulturowej – planowane są wydarzenia literackie, plenery malarskie i rzeźbiarskie oraz koncerty plenerowe. Dzięki innowacyjnym rozwiązaniom cyfrowym, nawiązującym do dziedzictwa Zofii Kossak-Szatkowskiej, ekspozycje mają być bardziej interaktywne i angażujące.

Rewitalizacja otoczenia – park i ogród odzyskują dawną świetność

Inwestycja nie ograniczyła się do samego Domku Ogrodnika. Równocześnie trwała rewitalizacja otaczającego parku dworskiego – odnowiono alejki, wykonano podest sceniczny, przeprowadzono pielęgnację drzew i krzewów, nasadzono nową roślinność, a także wyremontowano zabytkową fontannę. Dzięki temu park stał się nowoczesną, dostępną dla wszystkich przestrzenią do wypoczynku, edukacji i organizacji wydarzeń kulturalnych.

Projekt zakłada, że po zakończonych pracach liczba odwiedzających muzeum i park wzrośnie nawet o 30%, co przełoży się na rozwój lokalnej turystyki i kultury.

Finansowanie i przyszłość inwestycji

Całkowity koszt modernizacji Domku Ogrodnika i rewitalizacji jego otoczenia wyniósł 1 760 723,05 zł, z czego aż 1 496 614,59 zł pochodziło z funduszy unijnych w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027. Pozostałą część sfinansował Powiat Cieszyński. Projekt wpisuje się w działania mające na celu zwiększenie roli kultury i turystyki w regionie Śląska Cieszyńskiego oraz tworzenie nowoczesnych, zrównoważonych produktów turystycznych związanych z dziedzictwem materialnym i niematerialnym rodziny Kossaków.

Zofia Kossak – postać nieprzeciętna, miejsce z historią

Zofia Kossak była córką Tadeusza Kossaka, wnuczką Juliusza i kuzynką Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Po tragicznej śmierci pierwszego męża w 1923 roku zamieszkała w Dworu Kossaków w Górkach Wielkich, a po pożarze dworu przeniosła się do sąsiedniego Domku Ogrodnika. Losy pisarki – założycielki konspiracyjnych organizacji Front Odrodzenia Polski i Rady Pomocy Żydom „Żegota”, więźniarki Auschwitz, uczestniczki powstania warszawskiego i emigrantki – są nierozerwalnie związane z tym miejscem, gdzie po powrocie z Londynu spędziła ostatnie lata życia. Zmarła w 1968 roku i spoczywa na miejscowym cmentarzu.

Muzeum dla mieszkańców i turystów – nowa oferta regionu

Centrum Edukacyjno-Kulturalne „U Kossaków”, do którego należy muzeum, skupia życie kulturalne i edukacyjne regionu, propagując twórczość i dziedzictwo rodziny Kossaków. Dzięki zakończonej modernizacji Domek Ogrodnika oraz otaczający go park stają się nie tylko miejscem pamięci, ale i nowoczesną przestrzenią do spotkań, nauki i wypoczynku dla mieszkańców oraz turystów odwiedzających Śląsk Cieszyński.