Nowy Format i nowe życie dla krakowskich ikon. Wielkie inwestycje w centrum miasta

Centrum Krakowa przechodzi transformację, która wyznacza nowe kierunki rozwoju miasta, łącząc poszanowanie dziedzictwa z nowoczesnością. Dwie istotne inwestycje – kompleks biurowy Nowy Format na terenach dawnej drukarni oraz modernizacja Teatru im. Juliusza Słowackiego – to przykłady, jak architektura i infrastruktura miasta mogą odpowiadać na współczesne potrzeby mieszkańców, inwestorów i użytkowników przestrzeni publicznej.

Nowy Format: biurowa rewolucja na miejscu dawnej drukarni

Na skrzyżowaniu ulic Grzegórzeckiej, Rogozińskiego i Alei Pokoju rusza budowa Nowego Formatu – nowoczesnego kompleksu biurowego realizowanego przez spółkę Skanska. To inwestycja, która nie tylko zwiększy podaż nowoczesnych powierzchni biurowych klasy A w centrum Krakowa, ale także wyznaczy nowe standardy w zakresie ekologii, komfortu użytkowników i integracji z otoczeniem.

Pierwszy etap przedsięwzięcia obejmie budowę ośmiokondygnacyjnego biurowca Nowy Format A1, oferującego 21,4 tys. mkw. powierzchni najmu. Docelowo cały kompleks będzie składał się z trzech budynków i dostarczy łącznie około 48 tys. mkw. powierzchni. Prace budowlane ruszają w IV kwartale 2026 roku, a zakończenie pierwszego etapu i przekazanie budynku do użytkowania przewidziano na trzeci kwartał 2028 roku. Skanska zainwestuje w pierwszą fazę projektu aż 66 mln euro.

Ekologia, energia i innowacje

Nowy Format A1 jest zaprojektowany, by działać w pełni bez podłączenia do miejskiej sieci ciepłowniczej. Komfort cieplny zapewnią m.in. pompy ciepła, a całość będzie zasilana w 100% energią odnawialną, co ma gwarantować zerową emisję CO2 netto w operacjach budynku. Takie rozwiązania mają nie tylko pozytywny wpływ na środowisko, ale również przekładają się na niższe koszty eksploatacji dla najemców.

Inwestycja spełni wyśrubowane normy certyfikacji środowiskowej i prozdrowotnej – przewidziano uzyskanie certyfikatów WELL Core & Shell oraz LEED Core & Shell. Budynek zostanie wyposażony w narzędzia do bieżącego monitorowania zużycia mediów i przeliczenia ich na emisję CO2, co ułatwi najemcom raportowanie ESG. W kolejnych etapach Skanska planuje wdrożenie systemu WasteTracker, dzięki któremu użytkownicy będą mogli precyzyjnie śledzić ilość generowanych odpadów.

Zieleń, odpoczynek i otwartość na społeczność

Projekt Nowego Formatu to nie tylko biura. Szczególną uwagę poświęcono również zagospodarowaniu otoczenia budynków. Przy samym biurowcu powstanie ogród o powierzchni około 1800 mkw. oraz ponad 300 mkw. zielonych tarasów dostępnych dla najemców. Uzupełnieniem przestrzeni rekreacyjnych będzie miejski sad owocowy, mający sprzyjać integracji użytkowników i mieszkańców okolicy.

Na parterach przewidziano lokale gastronomiczne – kawiarnię połączoną z piekarnią oraz bistro, które będą dostępne nie tylko dla pracowników biur, ale i dla lokalnej społeczności. Zachowany zostanie dojrzały tulipanowiec, a nowe nasadzenia obejmą kilkadziesiąt rodzimych gatunków roślin, dbając o bioróżnorodność. Dla rowerzystów przewidziano 150 miejsc postojowych, zaplecze sanitarne oraz windę dla jednośladów, co odpowiada na rosnące potrzeby związane z aktywną mobilnością.

Miejsce z potencjałem na przyszłość

Nowy Format powstaje w jednej z najlepiej skomunikowanych części miasta, z dogodnym dostępem do transportu publicznego i węzłów komunikacyjnych. Dojazd samochodem na lotnisko Kraków-Balice zajmuje ok. 30 minut. Jak podkreślają przedstawiciele Skanska, projekt odpowiada na trend przenoszenia biur do centralnych lokalizacji i jest zorientowany nie tylko na teraźniejsze, ale i przyszłe potrzeby najemców oraz inwestorów.

Teatr Słowackiego odzyskuje dawny blask

Nieopodal nowoczesnej inwestycji Skanska, na placu św. Ducha, zakończono remont dachu jednej z najważniejszych krakowskich ikon – Teatru im. Juliusza Słowackiego. Prace nad przywróceniem historycznego wyglądu dachu, zgodnie z projektem Jana Zawiejskiego, przywróciły nie tylko utracone w czasie okupacji detale architektoniczne, w tym iglice i maski, ale również po raz pierwszy zrealizowano ozdoby, które dotąd istniały jedynie w zamyśle architekta.

Nowe, miedziane pokrycie z czasem nabierze charakterystycznej patyny, a konserwacji poddano również znajdujące się na dachu figury. Dyrektor teatru Krzysztof Głuchowski podkreślił, że to pierwszy raz, gdy można mówić o pełnej realizacji oryginalnej wizji Zawiejskiego. W planach jest też udostępnienie platformy widokowej, umożliwiającej zwiedzającym podziwianie dachu z bliska i panoramy Krakowa.

Kolejne etapy modernizacji: edukacja i otwartość

Remont dachu to jeden z etapów kompleksowej modernizacji teatru, której koszt przekracza 32 mln zł, z czego 20 mln pochodzi z funduszy unijnych, a prawie 6 mln zł to wkład województwa małopolskiego. Kolejnym elementem będzie adaptacja budynku administracji na specjalistyczną bibliotekę, przeznaczoną na archiwalne zasoby związane z historią teatru. Jak podkreśla ministra kultury Marta Cienkowska, inwestycja ma również wymiar obywatelski i edukacyjny, a teatr stawia na rozwój centrów aktywności lokalnej.

Teatr im. Juliusza Słowackiego to jeden z najcenniejszych zabytków architektury teatralnej w Europie, budynek działa nieprzerwanie od 1893 roku i był pierwszym w Krakowie z elektrycznym oświetleniem. Renowacja i otwieranie się na mieszkańców mają na celu nie tylko zachowanie dziedzictwa, ale i jeszcze większą integrację z lokalną społecznością.

Nowoczesność i tradycja – wspólny kierunek zmian

Nowy Format i modernizacja Teatru Słowackiego pokazują, jak w centrum Krakowa tradycja splata się z nowoczesnością. Z jednej strony powstaje wysoko zaawansowany technologicznie i ekologicznie kompleks biurowy, z drugiej – historyczna perła architektury odzyskuje dawny blask i zyskuje nowe funkcje dla mieszkańców i turystów. Obie inwestycje – jedna komercyjna, druga kulturalna – odpowiadają na potrzeby współczesnego miasta, zmieniając jego krajobraz na dziesięciolecia.