Po centrum handlowym – osiedle i kaplica. Niezwykły projekt na poznańskiej Łacinie

W miejscu, gdzie jeszcze niedawno stała Galeria Malta – niegdyś jedna z największych i najnowocześniejszych galerii handlowych w zachodniej Polsce – już niedługo może rozpocząć się realizacja inwestycji, która zaskakuje rozmachem i nietypowym podejściem do potrzeb lokalnej społeczności. Zamiast tradycyjnego zespołu mieszkalnego z usługami, deweloper Resi Capital (spółka z grupy Cavatina) zamierza sfinansować również budowę kaplicy. To rozwiązanie wciąż rzadko spotykane na polskim rynku nieruchomości.

Od galerii handlowej do wielofunkcyjnej dzielnicy

Galeria Malta, otwarta w 2009 r., przez pewien czas była największym centrum handlowym w regionie. Jednak po uruchomieniu konkurencyjnej Posnanii w 2016 roku, liczba klientów i najemców zaczęła spadać, a pustostany rosły z miesiąca na miesiąc. Ostateczną decyzję o rozbiórce inwestor podjął w 2024 roku. Dziś teren ten czeka duża zmiana – na jego miejscu powstać ma wielofunkcyjne osiedle klasy premium z lokalami usługowymi, zielenią i przestrzeniami publicznymi.

Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów tego projektu jest właśnie kaplica. Jak podkreślają przedstawiciele inwestora, nie jest to forma „rozliczenia” z miastem za zgodę na budowę, lecz autentyczny, niezależny wkład w rozwijającą się społeczność Łaciny. Teren parafii pw. Imienia Jezus to obecnie jedno z najszybciej rosnących osiedli Poznania, a sam pomysł budowy kaplicy spotkał się z poparciem zarówno lokalnej parafii, jak i arcybiskupa Zbigniewa Zielińskiego.

Potrzeby parafii i mieszkańców

Parafia pw. Imienia Jezus funkcjonuje na Łacinie od 2022 roku. Jej proboszcz, ks. Radek Rakowski, zyskał rozgłos jako inicjator pierwszej w Polsce tzw. „nano kaplicy” – nowoczesnej, kameralnej przestrzeni sakralnej. Jednak wciąż nie ma własnego kościoła, a msze oraz spotkania odbywają się w wynajmowanym lokalu przy ul. Niemena. Lokal ten był już kilkukrotnie powiększany i dziś liczy ok. 300 m², lecz potrzeby parafii wciąż rosną, a miesięczny czynsz sięga 20 tys. zł.

W zeszłym roku parafia podjęła decyzję o budowie własnego kościoła, domu parafialnego i plebanii na swoich gruntach. Tymczasem deweloper zaproponował, by na swoim terenie – równolegle z powstającym osiedlem – wybudować kaplicę, która pozwoli parafii zrezygnować z kosztownego najmu. Dla dewelopera to także okazja do budowania więzi z przyszłymi mieszkańcami i odpowiedź na realne potrzeby lokalnej społeczności.

Kaplica jako przestrzeń wielofunkcyjna

Nowy obiekt od początku projektowany jest jako miejsce, które po wybudowaniu docelowego kościoła nie straci na znaczeniu. Projekt – opracowywany przez renomowaną pracownię ADS i architektów Cavatina Group – przewiduje, że kaplica zyska funkcje społeczne i kulturalne. W planach są koncerty, spotkania wspólnot, zebrania rad osiedla, kluby książki, a także przestrzeń coworkingowa czy stołówka. Ks. Rakowski nie wyklucza, że z czasem powstanie tu również międzykulturowe centrum duszpasterskie.

Takie wykorzystanie kaplicy wpisuje się w szerszy trend budowania osiedli z tzw. infrastrukturą towarzyszącą – parkami, placami zabaw, rondami czy nawet szkołami i przedszkolami. Jednak udział prywatnego dewelopera w finansowaniu obiektu sakralnego w ramach inwestycji mieszkaniowej to w Polsce prawdziwa rzadkość.

Procedury planistyczne i wyzwania

Choć koncepcja nowego osiedla na miejscu Galerii Malta jest już gotowa, a rozmowy z parafią zaawansowane (strony spodziewają się podpisać list intencyjny po wakacjach 2026 roku), inwestor musi uzbroić się w cierpliwość. Wciąż trwają prace nad nowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – obecnie obowiązujący plan zakłada na tym terenie funkcję handlową. Miasto przygotowuje nowy dokument, który umożliwi zabudowę mieszkaniową i społeczną.

Według przedstawicieli Resi Capital, możliwe jest także skorzystanie z procedury Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego, co może wiązać się z dodatkowymi zobowiązaniami wobec miasta dotyczącymi infrastruktury publicznej. Rzecznik Miejskiej Pracowni Urbanistycznej, Łukasz Olędzki, studzi jednak optymizm: prace nad planem pozostają na etapie koncepcyjnym i przed uchwaleniem konieczne będą jeszcze konsultacje, uzgodnienia i opinie. Dopiero po zakończeniu tych formalności możliwy będzie start inwestycji.

Reakcje i znaczenie dla Łaciny

Wśród mieszkańców i komentatorów inwestycja wzbudza żywe dyskusje. Dla wielu osób to szansa na stworzenie nowoczesnej, zintegrowanej dzielnicy, gdzie przestrzeń sakralna będzie pełnić także funkcje społeczne i kulturalne. Dla innych – kontrowersyjny przykład obecności Kościoła w przestrzeni publicznej. Jednak nawet krytycy przyznają, że deweloper, zamiast kolejnych sklepów czy biur, stawia na element, który może sprzyjać integracji mieszkańców nowego osiedla.

Z punktu widzenia parafii inwestycja oznacza ulgę finansową i organizacyjną. Kaplica powstała dzięki deweloperowi pozwoli zrezygnować z kosztownego najmu i zapewni przestrzeń na czas realizacji docelowego kościoła. Z kolei dla miasta i inwestora to okazja do przetestowania nowych modeli współpracy w procesie zagospodarowania poprzemysłowych terenów.

Wyzwania i perspektywy

Największą niewiadomą pozostaje czas. Zarówno deweloper, jak i parafia deklarują gotowość do realizacji inwestycji, lecz bez uchwalenia nowego planu miejscowego budowa nie może ruszyć. Jeśli jednak procedury zakończą się pomyślnie, już wkrótce na terenie po Galerii Malta powstać może osiedle, które – obok mieszkań i usług – da mieszkańcom miejsce spotkań, modlitwy i aktywności społecznych.

• parafia pw. Imienia Jezus działa od 2022 r.,
• obecna kaplica ma 300 m² powierzchni,
• miesięczny czynsz za wynajem wynosi ok. 20 tys. zł,
• kaplica dewelopera powstanie na terenie należącym do Cavatiny,
• list intencyjny parafii i inwestora ma zostać podpisany po wakacjach 2026,
• plan zakłada równoległą budowę osiedla i kaplicy,
• w przyszłości kaplica ma służyć także jako centrum społeczne i kulturalne,
• inwestycję popiera arcybiskup Zbigniew Zieliński.

Nowa inwestycja ma szansę stać się precedensem pokazującym, że współczesne osiedle mieszkaniowe może oferować coś więcej niż tylko mieszkania i sklepy. Pozostaje pytanie, jak szybko Łacina doczeka się tych zmian – wszystko w rękach urbanistów, miasta i inwestora.