Polskie firmy na pierwszej linii budowy elektrowni jądrowej w Choczewie

Pierwsza w Polsce elektrownia jądrowa powstająca w gminie Choczewo na Pomorzu to inwestycja, która przyciąga uwagę nie tylko ze względu na skalę i znaczenie dla krajowej energetyki, ale też przez szerokie otwarcie na udział polskich firm. Projekt, realizowany przez konsorcjum amerykańskich firm Westinghouse (dostawca technologii reaktorów AP1000) oraz Bechtel (główny wykonawca inżynieryjny i budowlany), daje szerokie możliwości zaangażowania lokalnych przedsiębiorstw w prace zarówno konwencjonalne, jak i stricte jądrowe.

Polskie firmy w kluczowych rolach

Według informacji przekazywanych przez Grzegorza Maja, dyrektora pionu spraw korporacyjnych i administracji Polskich Elektrowni Jądrowych (PEJ), udział polskich firm w budowie elektrowni jest nie tylko możliwy, ale wręcz zakładany w strategii inwestycji. Szczególnie duże apetyty krajowych wykonawców dotyczą tzw. części konwencjonalnej, czyli tych segmentów budowy, które są doskonale znane z doświadczeń przy elektrowniach konwencjonalnych czy innych dużych projektach infrastrukturalnych.

Nie pozostaje to jedynie w sferze deklaracji – już teraz polskie firmy wygrywają kluczowe przetargi. Budimex zdobył kontrakt na roboty ziemne o wartości 200 mln zł, a Unibep (poprzez spółkę Unihouse) odpowiada za stworzenie kompleksowej bazy zakwaterowania dla tysiąca pracowników budowy. Baza ta, składająca się z 12 budynków mieszkalnych i 5 socjalnych, ma być gotowa na początku 2029 roku i jest niezbędna dla logistyki przedsięwzięcia, które według zapowiedzi będzie angażować nawet 12 tysięcy osób.

Certyfikacja otwiera nowy rozdział

Udział polskich firm nie ogranicza się tylko do części konwencjonalnej. W tej najbardziej wymagającej, jądrowej części inwestycji, pojawia się wymóg spełnienia restrykcyjnych norm amerykańskich NQA-1 – kluczowych dla bezpieczeństwa i jakości w energetyce jądrowej. Sześć polskich firm od dwóch lat przechodzi proces certyfikacji do tych standardów. Zakończenie procesu planowane jest na przełom 2026 i 2027 roku, co otworzy im drogę do uczestnictwa w najbardziej zaawansowanych pracach przy budowie reaktora.

Doświadczenie polskiego biznesu w sektorze jądrowym nie jest wprawdzie szerokie, ale potencjał jest znaczący. Polskie przedsiębiorstwa już wcześniej uczestniczyły w projektach atomowych za granicą – w samej Finlandii na budowie tamtejszej elektrowni jądrowej pracowało 3000 Polaków, a 73 polskie firmy współpracowały przy różnych inwestycjach jądrowych w Europie i na świecie. Część tej załogi i tych podmiotów pracuje obecnie przy projekcie w Choczewie.

Nie tylko "local content" – lokalna wartość i długofalowy ekosystem

PEJ oraz wykonawcy kładą nacisk, aby inwestycja nie ograniczała się do prostego udziału polskich firm, lecz przynosiła szeroko rozumianą "local value" – lokalną wartość. Grzegorz Maj podkreśla, że "local content" rozumiany jest jako trzy filary: polski przemysł i firmy, polskie kadry i myśl techniczna oraz polska nauka. W efekcie, projekt staje się katalizatorem rozwoju nie tylko gospodarki, ale także rynku pracy, zaplecza edukacyjnego i naukowego oraz infrastruktury społecznej.

Budowa elektrowni pociąga za sobą potrzebę powstania nowych mieszkań, rozwój usług, szkolenie specjalistycznych kadr oraz inwestycje w lokalne zasoby. Wokół tej inwestycji kształtuje się kompleksowy ekosystem – to nie tylko infrastruktura energetyczna, ale też impuls do rewitalizacji regionu i wzrostu jego atrakcyjności.

Możliwość wejścia do globalnych łańcuchów dostaw

Zaangażowanie polskich podmiotów przy pierwszym bloku w Choczewie to również szansa na trwałe wejście do światowego łańcucha dostaw Westinghouse-Bechtel. Konsorcjum planuje rozwijać projekty atomowe nie tylko w Polsce, ale także w innych krajach Europy, m.in. w Bułgarii czy Holandii. Przejście polskich firm przez proces certyfikacji NQA-1 otwiera im drogę do udziału w kolejnych inwestycjach jądrowych na kontynencie, co może w dłuższej perspektywie oznaczać eksport polskiej technologii, know-how i usług.

Skala inwestycji i harmonogram

W Choczewie powstają trzy reaktory AP1000 o łącznej mocy 3750 MW, a rozpoczęcie komercyjnej eksploatacji pierwszego bloku planowane jest na 2036 rok. Kolejne dwa reaktory mają ruszyć odpowiednio w 2037 i 2038 roku. Zgodnie z harmonogramem, tzw. pierwszy beton jądrowy ma zostać wylany w 2028 roku.

Projekt jest finansowany m.in. ze środków własnych oraz negocjowanego wsparcia Europejskiego Banku Inwestycyjnego, który deklaruje gotowość do odegrania znaczącej roli w finansowaniu nie tylko dużych bloków, ale również przyszłych przedsięwzięć opartych o technologię SMR (małych reaktorów modułowych).

Szerokie otwarcie na polskich wykonawców

Amerykański generalny wykonawca Bechtel deklaruje maksymalizację udziału polskich przedsiębiorstw w całym procesie inwestycyjnym. Przykładem jest udział firm takich jak Doraco w pracach przygotowawczych czy otwarcie aż 16 pakietów przetargowych o łącznej wartości 1,7 mld zł. To realna szansa dla polskiego sektora budowlanego i inżynieryjnego na udział w jednym z największych projektów infrastrukturalnych ostatnich dekad.

Wnioski: Atomowa inwestycja jako impuls rozwoju

Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej to nie tylko przełom w krajowej energetyce, ale i szansa na długofalowy rozwój przemysłu, lokalnych społeczności i rynku pracy. Dzięki zaangażowaniu rodzimych firm oraz inwestycjom w kadry i infrastrukturę, projekt ten może stać się wzorem szerokiego wykorzystania potencjału krajowego w inwestycjach strategicznych.