Ryczałt energetyczny z ZUS: 336 zł miesięcznie dla uprawnionych – kto i jak może dostać wsparcie?

Ryczałt energetyczny to świadczenie, które pozwala częściowo zrekompensować rosnące koszty energii elektrycznej, gazu czy ogrzewania. Wypłacany jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i obecnie wynosi 336,16 zł miesięcznie (stan na marzec 2026 r.). W 2027 roku kwota ta ma wzrosnąć do około 347,86 zł dzięki corocznej waloryzacji.

Świadczenie nie dla wszystkich – komu przysługuje ryczałt?

Choć wsparcie wypłacane jest przez ZUS, nie każdy emeryt czy rencista może z niego skorzystać. Prawo do ryczałtu energetycznego przysługuje ściśle określonym grupom, a jego zasady regulują przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz osobach represjonowanych.

• osoby posiadające status kombatanta lub uprawnienia kombatanckie,
• ofiary represji wojennych i okresu powojennego,
• żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo kierowani do pracy w kopalniach, kamieniołomach, zakładach wydobywczych rud uranu lub w batalionach budowlanych,
• wdowy i wdowcy po osobach uprawnionych (jeśli sami pobierają emeryturę lub rentę),
• wdowy po żołnierzach przymusowo zatrudnianych, jeśli mają przyznaną emeryturę lub rentę.

W praktyce, jak zaznaczają eksperci, wsparcie to obejmuje głównie osoby starsze, które posiadają odpowiedni status potwierdzony decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Oznacza to, że nie jest to powszechna dopłata dla wszystkich seniorów.

Bez względu na dochód i bez rachunków

Jedną z kluczowych zalet ryczałtu energetycznego jest to, że nie obowiązuje żadne kryterium dochodowe. O świadczenie mogą się ubiegać zarówno osoby o niskich, jak i wyższych przychodach. Co więcej, nie trzeba przedstawiać rachunków za energię ani rozliczać się z wydatków – pieniądze trafiają bezpośrednio do uprawnionego, który decyduje, jak je wydać. Dodatek jest wolny od podatku – cała kwota trafia „na rękę”.

Jak ubiegać się o ryczałt energetyczny?

Osoby spełniające warunki muszą złożyć stosowny wniosek w ZUS – nie jest on przyznawany z urzędu. Wymagany dokument to formularz ZUS-ERK, który można pobrać ze strony internetowej Zakładu lub dostać w oddziale. Do wniosku należy dołączyć:

• decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdzającą uprawnienia,
• w przypadku żołnierzy przymusowo zatrudnianych – zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień,
• dla wdów i wdowców – dokumentację potwierdzającą prawo do dodatku jako członek rodziny zmarłego uprawnionego.

Wniosek można złożyć w dowolnym momencie roku, zarówno osobiście w ZUS, jak i przez internet lub pocztą. Osoby przebywające za granicą mogą skorzystać z pośrednictwa polskiego konsulatu. ZUS ma 30 dni na rozpatrzenie wniosku, a wypłata następuje najpóźniej w kolejnym miesiącu po pozytywnej decyzji.

Waloryzacja i prognozowana podwyżka

Kwota ryczałtu energetycznego podlega corocznej waloryzacji – jej wysokość jest ogłaszana do 7 lutego każdego roku w „Monitorze Polskim” przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Od 1 marca 2026 r. świadczenie wynosi 336,16 zł miesięcznie. Prognozy rządowe przewidują, że od marca 2027 roku kwota ta wzrośnie do około 347,86 zł, zgodnie z szacowaną waloryzacją na poziomie 3,48% (inflacja oraz część realnego wzrostu wynagrodzeń).

Jeśli ktoś złoży wniosek po raz pierwszy, a prawo do ryczałtu przysługiwało mu już wcześniej, ZUS może wypłacić wyrównanie za minione miesiące.

Wypłata i rozliczenie świadczenia

Dodatek energetyczny wypłacany jest razem z emeryturą lub rentą, w wyznaczonych przez ZUS terminach (1., 6., 10., 15., 20., 25. dzień miesiąca). Świadczenie trafia na konto bankowe lub przekazem pocztowym – nie jest przelewane bezpośrednio do dostawców energii. Nie ma obowiązku wykazania, na co zostały wydane środki, a beneficjent nie musi przedstawiać rachunków ani faktur.

Możliwość łączenia z innymi dodatkami

Pobieranie ryczałtu energetycznego nie wyklucza prawa do innych świadczeń dla kombatantów i osób represjonowanych. Uprawnieni mogą otrzymywać także:

• dodatek kombatancki (366,68 zł miesięcznie),
• dodatek kompensacyjny (55 zł),
• świadczenie dla byłych żołnierzy zastępczej służby wojskowej (366,68 zł),
• świadczenie dla osób deportowanych do pracy przymusowej (18,39–348,40 zł, w zależności od uprawnień).

Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych udziela także wsparcia na zakup aparatu słuchowego, leczenie uzdrowiskowe, rehabilitację czy pomoc finansową w szczególnych sytuacjach.

Kilka tysięcy złotych realnego wsparcia rocznie

Ryczałt energetyczny to kilka tysięcy złotych wsparcia w skali roku – realna pomoc dla tych osób, które spełniają ustawowe kryteria i mają wysokie rachunki za energię. Warto o tym dodatku pamiętać – nawet jeśli nie każdy emeryt czy rencista może z niego skorzystać, dla uprawnionych stanowi on istotny element domowego budżetu w czasach rosnących cen prądu i gazu.