Szczecińska Wenecja odzyskuje blask – przełomowa rewitalizacja przy Kolumba 80

Szczecińska Wenecja – ten malowniczy, nadodrzański fragment Szczecina wzdłuż ulicy Kolumba – od lat budził skojarzenia z włoską stolicą lagun. Wszystko za sprawą zabudowy wzniesionej niemal nad samą wodą oraz poprzecinanej kanałami, w których przez dekady tętniło życie przemysłowe. Dziś miejsce to zyskuje zupełnie nowy wymiar dzięki zakończonej właśnie, spektakularnej rewitalizacji dawnego kompleksu fabrycznego przy Kolumba 80, który stał się siedzibą Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie.

Od przemysłowej historii do nowoczesnej funkcji

Kompleks przy Kolumba 80 powstał pierwotnie jako wytwórnia spirytusu i drożdży pod koniec XIX wieku, w 1890 roku. Przez dekady był jednym z filarów szczecińskiego przemysłu, jednak po latach zaniedbań budynki popadły w ruinę. Ostatnie lata przyniosły radykalną zmianę – dzięki konsekwentnie realizowanym projektom rewitalizacyjnym teren odzyskuje dawną rangę, a nowa inwestycja Wód Polskich stała się jej wizytówką.

Nowa bryła z szacunkiem dla przeszłości

Rewitalizacja była prowadzona pod ścisłym nadzorem konserwatora zabytków. Jej celem było połączenie industrialnego dziedzictwa z wymogami współczesności. Odtworzono historyczną elewację z cegły, wykorzystując materiał odzyskany podczas rozbiórki – to zabieg nie tylko estetyczny, ale i symboliczny. Fragment oryginalnej ściany parteru zachowano jako tzw. „świadka historii”. Zanim przystąpiono do prac, wykonano laserowy skaning całej bryły, by odtworzyć autentyczne wymiary i kształty okien.

Budynek od strony ulicy Kolumba, gdzie pierwotnie miał trzy kondygnacje, zyskał nową, czwartą kondygnację, wykończoną w nowoczesnej technologii blachy na rąbek, kontrastującej z ceglaną bazą. Od strony rzeki, gdzie dawniej były tylko dwie kondygnacje i piwnica, nadbudowano kolejne dwa piętra, co pozwoliło wyrównać wysokość całej bryły. Parter i pierwsze piętro odtworzono zgodnie z oryginałem, natomiast wyższe kondygnacje zrealizowano według współczesnej koncepcji architektonicznej, czym architekci z biura Metropolis znakomicie połączyli przeszłość z teraźniejszością.

Inżynieria na styku żywiołów – wyzwania budowy nad Odrą

Przebudowa kompleksu była ogromnym wyzwaniem inżynierskim – większość budynków posadowiona jest bezpośrednio w korycie Odry. Najtrudniejszym etapem było wykonanie płyty fundamentowej poniżej lustra wody. Zastosowano tu potrójny system posadowienia pośredniego: mikropale, pale CFA oraz kolumny przemieszczeniowe FDP. Fundamenty uszczelniono technologią tzw. „białej wanny” z betonem wzbogaconym dodatkiem krystalizującym, co pozwala na samoczynne uszczelnianie się betonu w razie pojawienia się rys – ich dopuszczalna szerokość nie może przekroczyć 0,2 mm. Plac budowy był dodatkowo ograniczony z jednej strony rzeką, a z drugiej czynną ulicą i torowiskiem, co wymagało niezwykłej precyzji logistycznej i technicznej.

Ekologia, technologia i edukacja w jednym miejscu

Nowa siedziba RZGW w Szczecinie to nie tylko biura, ale także przestrzenie konferencyjne i centrum edukacji wodnej. Sale konferencyjne zlokalizowano w przyziemiu, tuż nad wodą, co zapewnia wyjątkowe widoki na Odrę i unikalne warunki do prowadzenia spotkań czy warsztatów. Całkowita powierzchnia użytkowa przekracza 2000 m², a oprócz administracyjnej funkcji, budynek stawia na nowoczesność i ekologię – zainstalowano tu panele fotowoltaiczne, zaawansowaną wentylację i klimatyzację mechaniczną, której elementy ukryto tak, by nie zaburzały historycznego wyglądu dachu.

W ramach inwestycji powstał też nowy budynek gospodarczy i nabrzeże z przystanią, gdzie będą mogły cumować niewielkie jednostki pływające. Odnowiono mur okalający kompleks, a całość harmonijnie wpisuje się w krajobraz nadodrzańskiej dzielnicy.

Ożywiona Wenecja – co dalej z ulicą Kolumba?

Zakończona właśnie inwestycja to dopiero początek przemian w tej części Szczecina. W planach, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania, jest utworzenie pieszo-rowerowego pasażu nad samym brzegiem Odry, który połączy kilka historycznych budynków wzdłuż ulicy Kolumba. Projekt jest gotowy i posiada pozwolenie na budowę, lecz jego realizacja uzależniona jest od postępów rewitalizacji sąsiednich nieruchomości. Władze miasta oraz Wody Polskie liczą, że świeżo odnowiony obiekt stanie się impulsem dla kolejnych inwestorów i właścicieli, którzy zdecydują się na modernizację kolejnych kwartałów Szczecińskiej Wenecji.

Jak podkreśla Marek Synowiecki z RZGW Szczecin, „to pierwszy tak odnowiony budynek w tej części miasta, który przeciera szlaki dla dalszego rozwoju bulwarów i zabudowy loftowej. Mamy nadzieję, że inni pójdą naszym śladem”.

Koszty, partnerzy i znaczenie inwestycji

Rewitalizacja kompleksu przy Kolumba 80 kosztowała ponad 42 mln zł brutto i została sfinansowana z budżetu państwa. Za projekt odpowiadało szczecińskie biuro Metropolis sp. z o.o., generalnym wykonawcą był Budimex S.A., a nadzór inwestorski oraz funkcję inżyniera kontraktu pełniła firma Najda Consulting. Prace budowlane rozpoczęły się w listopadzie 2024 i trwały ponad półtora roku. Procedury odbiorowe dobiegły końca latem 2026 roku, otwierając drogę do przeprowadzki wszystkich wydziałów Wód Polskich do nowej siedziby już jesienią tego samego roku.

Ta inwestycja to nie tylko odzyskany zabytek – to sygnał dla całego regionu, że zrewitalizowane postindustrialne przestrzenie mogą stać się atrakcyjnymi miejscami pracy, nauki i wypoczynku, łącząc historię z nowoczesnością oraz ekologicznymi rozwiązaniami.